Nowy rodzaj sankcji w ustawie o VAT

Przedsiębiorcy powinni mieć na uwadze, iż w przepisach ustawy o VAT pojawią się regulacje wprowadzające  nowy rodzaj sankcji.

Sankcje KSeF – od kiedy ?

Sankcje związane z KSeF – bo o nich mowa – zaczną obowiązywać od stycznia 2027 r..

Zwracam Państwa uwagę, że o ile dotychczasowe przepisy w zakresie sankcji w podatku VAT przewidują ich zastosowanie w przypadku powstania zaległości w podatku (jako następstwa nieprawidłowego działania podatnika), o tyle nowa kategoria sankcji dotyczyć będzie nieprawidłowości związanych z samym tylko fakturowaniem, które nie skutkowały powstaniem zaległości w podatku VAT.

Sankcje KSeF – za co ?

Jeżeli zatem podatnik wbrew obowiązkowi:

• nie wystawił faktury ustrukturyzowanej przy użyciu Krajowego Systemu e-Faktur,
• w okresie trwania awarii Krajowego Systemu e-Faktur albo niedostępności Krajowego Systemu e-Faktur, albo w przypadku fakturowania w trybie offline-24  – wystawił fakturę niezgodnie z udostępnionym wzorem,
• nie przesłał w wymaganym terminie do Krajowego Systemu e-Faktur faktury wystawionej w trybie offline-24, faktury wystawionej podczas awarii oraz niedostępności KSeF

Sankcje KSeF – ile ?

Naczelnik urzędu skarbowego nakłada, w drodze decyzji, na podatnika karę pieniężną w wysokości do 100% kwoty podatku wykazanego na tej fakturze wystawionej poza Krajowym Systemem e-Faktur, a w przypadku faktury bez wykazanego podatku – karę pieniężną w wysokości do 18,7% kwoty należności ogółem wykazanej na tej fakturze wystawionej poza Krajowym Systemem e-Faktur.

Przewidziane przepisami sankcje określone są w pewnych widełkach. Ustawodawca posługuje się bowiem sformułowaniem: „do” – do 100 %, do 18,7 %, tym samym przewiduje możliwość ich miarkowania i niejako „dostosowania” wysokości sankcji do skali przewinienia podatnika, z uwzględnieniem okoliczności, które towarzyszyły powstaniu nieprawidłowości.

Tyle teoria – a teraz weźmy sankcje na tapet.

Podatnik wbrew obowiązkowi nie wystawił faktury ustrukturyzowanej przy użyciu KSeF

Czyli ? Kiedy podatnik nie wystawił faktury w KSeF ? Co jest tym punktem w czasie, od którego możemy powiedzieć , że podatnik wbrew obowiązkowi nie wystawił faktury w KSeF ?

Z przepisu to nie wynika. Być może jest to upływ terminu na wystawienie takiej faktury – standardowo – 15 dzień kolejnego miesiąca ? Być może tak, ale – przypomnijmy sobie co na temat daty wystawienia faktury mówi ministerstwo. Otóż, zgodnie z głoszonym przez nie stanowiskiem, jeżeli podatnik w polu P_1 na fakturze ustrukturyzowanej wskazał datę wystawienia faktury, a następnie przesłał tę fakturę do KSeF w dacie późniejszej, to datą wystawienia faktury jest data z pola P_1. Szczegółowo na ten temat piszę w artykule: Data wystawienia faktury w KSeF

Załóżmy, że w listopadzie 2026 r. podatnik zrealizował dostawę towarów. Fakturę dokumentującą tę dostawę wystawił 14 grudnia 2026 r. i przesłał ją do KSeF 17 grudnia 2026 r. Datą wystawienia jest 14 grudnia ? Zgodnie z teorią, której autorem jest ministerstwo – tak. Zatem faktura jest wystawiona w prawidłowym terminie.

Wystarczy więc pilnować daty z pola P_1, aby faktura zawsze była wystawiona w terminie ?

W okresie trwania awarii Krajowego Systemu e-Faktur albo niedostępności Krajowego Systemu e-Faktur, albo w przypadku fakturowania w trybie offline-24  – podatnik wystawił fakturę niezgodnie z udostępnionym wzorem

Co to znaczy ? Czy jakiekolwiek uchybienie semantyczne na fakturze stanowi podstawę do zarzutu, że jest to faktura niezgodna ze wzorem faktury ustrukturyzowanej ?

Załóżmy, że podatnik sporządza fakturę ustrukturyzowaną i wysyła ją do KSeF. KSeF ją odrzuca z informacją o błędzie. Standardowa sytuacja, która może mieć miejsce. Podatnik naprawia błąd i ponawia wysyłkę. Nic się nie dzieje.

Czy analogiczna sytuacja, która jednak  będzie miała miejsce np. podczas awarii KSeF będzie generować dla podatnika ryzyko sankcji ? Skoro KSeF nie zaakceptował faktury, to znaczy, że ma ona błąd semantyczny, a to znaczy, że podatnik wystawił ją niezgodnie ze wzorem ?

Podatnik nie przesłał w wymaganym terminie do Krajowego Systemu e-Faktur faktury wystawionej w trybie offline-24, faktury wystawionej podczas awarii oraz niedostępności KSeF

O ile w przypadku awarii i niedostępności KSeF termin na dosłanie faktury KSeF został wyznaczony racjonalnie (tj. 7 dni roboczych od zakończenia awarii oraz 1 dzień roboczy od zakończenia niedostępności) o tyle już w przypadku trybu offline-24 podatnik jest obowiązany przesłać  fakturę do Krajowego Systemu e-Faktur niezwłocznie, nie później niż w następnym dniu roboczym po ich wystawieniu. I tutaj pojawia się problem. Załóżmy, że podatnik zdecydował się na wystawienie faktury w trybie offline-24 ponieważ, z uwagi na awarię serwera, nie mógł wystawić faktury w KSeF. Podatnik wystawił fakturę w środę. W czwartek powinien przesłać ją do KSeF. Tyle że serwer cały czas nie działa. Przedstawiona sytuacja wydaje się problematyczna. Nie każdy podatnik może sobie pozwolić na wstrzymanie procesu wystawiania faktur na okres, w którym z przyczyn leżących po stronie podatnika, ich wystawienie w KSeF nie jest możliwe. Przepisy natomiast nie dopuszczają wyjątków – według ustawodawcy awaria u podatnika może trwać max. 1 dzień roboczy.

Czy z tak niechlujnej regulacji ustawy wyniknąć może coś dobrego ?

Wbrew pozorom – tak. Otóż – według mnie – tzw. sankcje KSeF, jeżeli przepisy, które je nakładają nie zostaną zmieniona, będą niemożliwe do wyegzekwowania.