Spółka celowa, która realizuje zadania publiczne, które nie są nastawione na uzyskanie zysku i są finansowane ze środków publicznych nie powinna ich opodatkowywać podatkiem VAT ? Dlaczego ? Bo działania te nie stanowią działalności gospodarczej.
Taki wniosek wynika z orzeczenia NSA wydanego w poszerzonym składzie 7 sędziów.
Spółka, w sprawie której zapadł wyrok jest spółką celową, której jedynym wspólnikiem jest województwo. Wyłącznym działaniem podejmowanym przez Spółkę jest realizowanie zadań własnych województwa – Spółka podpisała umowę z województwem o realizację zadań publicznych. Koszty działalności operacyjnej ponoszone przez spółkę w związku z realizacją tych zadań są pokrywane przez województwo w formie rekompensaty z tytułu świadczenia usług publicznych.
NSA wskazał, że pierwszym krokiem do rozstrzygnięcia sprawy było ustalenie, czy działalność wykonywana przez spółkę jest działalnością gospodarczą, a decydujące znaczenie ma to czy ta działalność miała cel zarobkowy.
W opinii sądu w kontekście analizy działalności spółki trzeba zwrócić uwagę, że została ona powołana wyłącznie w celu realizacji zadania publicznego, nie ma innych obszarów działalności, nie prowadzi ona działalności komercyjnej na rynku, lecz wykonuje zadania dla samorządu wpisujące się w rozwój regionalny.
NSA wskazał, że jest ona finansowana wyłącznie w formie rekompensaty, która obejmuje zwrot kosztów spółki i rozsądny, ściśle limitowany zysk. Taki model finansowania eliminuje ryzyko gospodarcze typowe dla działalności gospodarczej. Spółka działa w ścisłym reżimie ograniczeń, dysponuje wyłącznie środkami publicznymi, nie ma możliwości kształtowania wynagrodzenia.
To wszystko, zdaniem sądu, pokazuje, że spółka nie prowadzi działalności gospodarczej na warunkach rynkowych. Nie można w tej sprawie wykluczyć bezpośredniego związku między rekompensatą, jaką otrzymuje spółka a wykonywana usługą, ale to całokształt okoliczności decyduje o tym, czy jest to działalność gospodarcza. Działalność spółki nie miała charakteru gospodarczego w rozumieniu przepisów ustawy o VAT i dyrektywy VAT. Skoro nie mamy do czynienia z działalnością gospodarczą, to Spółka nie jest podatnikiem, a zatem działania podejmowane przez Spółkę nie podlegają opodatkowaniu podatkiem VAT1.
Analizowany wyrok ma szczególne znaczenie dla spółek komunalnych oraz jednostek samorządu terytorialnego (ograniczenie obowiązków związanych z rozliczaniem podatku VAT w odniesieniu do spółek celowych realizujących wyłącznie działania o charakterze publicznym).
Tego typu spółki celowe powinny jednak zwrócić szczególną uwagę, na to, czy oprócz zadań publicznych nie podejmują – nawet w bardzo ograniczonym stopniu – czynności o charakterze komercyjnym.
- Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 września 2025 r., sygn. akt: I FSK 678/21. ↩︎
Jeżeli zastanawiacie się Państwo nad kompleksowym przeszkoleniem z zakresu podatku VAT – zapraszamy do skorzystania z oferty szkoleniowej Kancelarii ES-Doradztwo.
Podczas szkoleń kładziemy nacisk na ich praktyczny aspekt – stąd spotkania mają charakter warsztatowy. Prowadzimy je w formule on-line, stacjonarnej lub hybrydowej.
Program jest każdorazowo opracowywany pod potrzeby konkretnego klienta, a zatem macie Państwo wpływ na jego ostateczny kształt i to Wy decydujecie o tym, jakie zagadnienia zostaną omówione podczas spotkania.
Jeżeli jesteście Państwo zainteresowani naszą ofertą szkoleniową, prosimy o wysłanie krótkiej wiadomości na maila: kontakt@es-doradztwo.pl z podaniem:
- wstępnie wybranego tematu szkolenia,
- ilości uczestników,
- oraz formuły w jakiej szkolenie ma zostać przeprowadzone (stacjonarne/on-line/hybrydowe).
Podanie tych danych pozwoli nam przygotować ofertę szkoleniową.