NSA zajął stanowisko w sprawie usług świadczonych przez AI w kontekście preferencji podatkowych, które mogą znaleźć wobec nich zastosowanie.
AI coraz mocniej wkracza w naszą codzienność w tym podatkową. Algorytm zastępuje człowieka. Czy usługi świadczone przez AI należy traktować jak usługi świadczone przez człowieka ? Czy mogą one korzystać z preferencji podatkowych ?
Sprawa, która finalnie trafiła przed NSA dotyczyła usług realizowanych na rynku kapitałowym przez sztuczną inteligencję, polegających na zakupie i sprzedaży w imieniu klienta instrumentów finansowych. Opracowany przez jedną ze spółek algorytm dokonywał obliczeń w czasie rzeczywistym na podstawie wiadomości publikowanych przez GPW, określał optymalny moment zakupu i sprzedaży instrumentów finansowych, a następnie – w czasie rzeczywistym – realizował w imieniu klienta transakcje zakupu i sprzedaży instrumentów finansowych.
Istota problemu sprowadzała się do odpowiedzi na pytanie:
czy usługi świadczone przez AI są to usługi finansowe zwolnione z podatku VAT, czy też usługi wsparcia technicznego – opodatkowane stawką 23% VAT ?
Zarówno Dyrektor KIS w interpretacji, jak i WSA w wydanym wyroku uznali, iż algorytm zapewnia wsparcie techniczne i informatyczne – służy optymalizacji oraz zautomatyzowaniu procesu inwestycyjnego klienta (stanowisko spółki było odwrotne – to klient zapewnia strategii (algorytmowi) wsparcie administracyjne i techniczne, zaś algorytm realizuje obrót instrumentami finansowymi).
Zdaniem sądu:
(…) Strona stara się stworzyć wrażenie istnienia swoistej podmiotowości strategii (algorytmu) na polu obrotu instrumentami finansowymi, zaś rolę klienta sprowadza do bycia źródłem finasowania oraz dostarczania zaplecza technicznego dla procesu inwestycyjnego realizowanego przez strategię. Otóż należy podkreślić, że owa strategia żadnej podmiotowości nie posiada. Jest wyłącznie narzędziem udostępnionym klientowi – jednym z elementów wykorzystywanych przez klienta w ramach obrotu instrumentami finansowymi1.
Stanowisko WSA skutkowało przyjęciem, że do usług świadczonych przez algorytm znajduje zastosowanie podstawowa stawka podatku VAT.
Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony przez spółkę wyrok WSA i interpretację Dyrektora KIS. NSA zgodził się ze spółką, że opracowana przez spółkę strategia (algorytm) stanowi usługę, której istotą jest faktyczny obrót instrumentami finansowymi – klient powierza swoje pieniądze algorytmowi i to algorytm kupuje i sprzedaje instrumenty finansowe na rzecz i w imieniu klienta. Zwolnienie z VAT dla usług obrotu instrumentami finansowymi ma charakter przedmiotowy – dla skorzystania ze zwolnienia istotny jest zatem charakter tej usługi, a nie to kto (człowiek, czy maszyna) ją wykonuje2.
- Orzeczenie WSA w Warszawie z dnia 20 stycznia 2023 r., sygn. akt: III SA/Wa 1650/22. ↩︎
- Wyrok NSA z dnia 28 stycznia 2026 r., sygn. akt: I FSK 800/23. ↩︎
Jeżeli zastanawiacie się Państwo nad kompleksowym przeszkoleniem z zakresu podatku VAT – zapraszamy do skorzystania z oferty szkoleniowej Kancelarii ES-Doradztwo.
Podczas szkoleń kładziemy nacisk na ich praktyczny aspekt – stąd spotkania mają charakter warsztatowy. Prowadzimy je w formule on-line, stacjonarnej lub hybrydowej.
Program jest każdorazowo opracowywany pod potrzeby konkretnego klienta, a zatem macie Państwo wpływ na jego ostateczny kształt i to Wy decydujecie o tym, jakie zagadnienia zostaną omówione podczas spotkania.
Jeżeli jesteście Państwo zainteresowani naszą ofertą szkoleniową, prosimy o wysłanie krótkiej wiadomości na maila: kontakt@es-doradztwo.pl z podaniem:
- wstępnie wybranego tematu szkolenia,
- ilości uczestników,
- oraz formuły w jakiej szkolenie ma zostać przeprowadzone (stacjonarne/on-line/hybrydowe).
Podanie tych danych pozwoli nam przygotować ofertę szkoleniową.