Załóżmy, że wynajmujecie Państwo nieruchomość (lub ruchomość) i wymagacie, aby przedmiot najmu był ubezpieczony. Czy usługa ubezpieczenia powinna być traktowana jako świadczenie odrębne ? Czy też jest elementem kompleksowego świadczenia ? Tym tematem zajmę się w przygotowanym artykule.
Rozstrzygnięcie jak traktować ubezpieczenie przedmiotu najmu jest o tyle istotne, że
- jeżeli potraktujemy je jako osobną, autonomiczną względem najmu usługę – będzie korzystać ze zwolnienia z podatku VAT. Jeżeli natomiast uznamy, że ubezpieczenie jest elementem kompleksowego świadczenia, w ramach którego elementem dominującym jest najem – wówczas koszty tego ubezpieczenia powinny być uwzględnione w podstawie opodatkowania świadczenia głównego (wynajmu). Faktura wystawiona z tytułu wynajmu powinna więc uwzględniać koszty ubezpieczenia przedmiotu wynajmu.
Dodam – na marginesie – że te same zasady znajdą zastosowanie do ubezpieczenia, które towarzyszy umowom leasingu.
Odpowiadając na postawione powyżej pytanie warto sięgnąć po stosunkowo odległy w czasie wyrok TSUE w sprawie nr C-224/11 i wydany na jego podstawie wyrok NSA1. W wydanym orzeczeniu TSUE zajął stanowisko – na tamte czasy szokujące, zgodnie z którym ubezpieczenie stanowi świadczenie odrębne od najmu/leasingu i korzysta ze zwolnienia z podatku VAT.
Ostrzegam jednak przed wyciąganiem pochopnych wniosków i stosowaniem zbyt daleko idących analogii.
Na co warto zwrócić uwagę ?
Otóż, w stanie faktycznym analizowanym przez TSUE leasingodawca wymagał ubezpieczenia przedmiotów oddanych w leasing i oferował swoim klientom możliwość zapewnienia im ubezpieczenia. Następnie – jeśli klienci zechcieli skorzystać z takiej możliwości – leasingodawca zawierał umowę odpowiedniego ubezpieczenia z ubezpieczycielem i refakturował na nich jego koszt. W wydanym orzeczeniu TSUE podkreślił, iż leasingobiorca dysponował swobodą ubezpieczenia towaru w wybranym przez siebie zakładzie ubezpieczeń.
Jeżeli będziemy mieć do czynienia z sytuacją odmienną – tj. najemca/leasingobiorca nie będzie mieć wyboru co do zawarcia umowy ubezpieczenia z innym podmiotem traktowanie usługi ubezpieczenia jako odrębnego świadczenia może być dyskusyjne.
Ponadto TSUE wydając orzeczenie prejudycjalne wskazał, że to na sądzie krajowym spoczywa ustalenie, czy w świetle szczególnych okoliczności danej sprawy podatnik dokonuje jednego świadczenia, czy też dwóch odrębnych. Zatem wydany wyrok nie przesądza o generalnym sposobie opodatkowania usług ubezpieczenia towarzyszących usłudze najmu/leasingu (jako dwóch odrębnych świadczeń) i dopuszcza odmienną klasyfikację jeżeli stan faktyczny będzie różny od analizowanego.
I tak np. Dyrektor KIS w jednej z wydanych interpretacji stwierdził iż usługa ubezpieczenia przedmiotów leasingu świadczona przez Leasingodawcę na rzecz Spółki powinna być traktowana jako element kompleksowej usługi leasingu i podlegać opodatkowaniu według stawki właściwej dla usługi leasingu (23% VAT) 2.
Na marginesie wskazać należy, iż powołany wyrok TSUE choć wywołał entuzjazm branży leasingowej, to jednak przez ekspertów był oceniany krytycznie. W szczególności podkreślano, iż TSUE udzielając odpowiedzi na pytanie prejudycjalne i odwołując się do własnego dorobku orzeczniczego, wywiódł z niego odmienne wnioski, niż te które prezentował dotychczas. Ponadto, Trybunał dla poparcia zajętego stanowiska powołał kwestie fakturowania, która to kwestia jest przecież wtórną w stosunku do samego opodatkowania. Przekładając powyższe na praktykę: nie można stwierdzić, iż mamy w nim do czynienia z dwiema osobnymi transakcjami (najmem i ubezpieczeniem) dlatego, że strony transakcji przyjęły sposób dokumentowania, w którym najem oraz ubezpieczenie dokumentują odrębnymi fakturami.
Podsumowując
Jeżeli ubezpieczenie jest niejako „narzucone” przez wynajmującego/leasingodawcę – będzie stanowić element kompleksowego świadczenia najmu/leasingu, powinno być włączone do podstawy opodatkowania świadczenia głównego i w konsekwencji opodatkowane stawką właściwą dla świadczenia głównego (zwykle będzie to 23% VAT).
Jeżeli macie Państwo wątpliwości dotyczące prawidłowej klasyfikacji zdarzeń biznesowych dla celów podatkowych – zapraszam do kontaktu.
- Wyrok TSUE z dnia 17 stycznia 2013 r., nr: C-224/11 oraz wyrok NSA z dnia 27 czerwca 2013 r., sygn. akt: I FSK 720/13. ↩︎
- Interpretacja indywidualna Dyrektora KIS z dnia 27 grudnia 2024 r., nr 0112-KDIL3.4012.645.2024.2.MC. ↩︎
Jeżeli zastanawiacie się Państwo nad kompleksowym przeszkoleniem z zakresu podatku VAT – zapraszamy do skorzystania z oferty szkoleniowej Kancelarii ES-Doradztwo.
Podczas szkoleń kładziemy nacisk na ich praktyczny aspekt – stąd spotkania mają charakter warsztatowy. Prowadzimy je w formule on-line, stacjonarnej lub hybrydowej.
Program jest każdorazowo opracowywany pod potrzeby konkretnego klienta, a zatem macie Państwo wpływ na jego ostateczny kształt i to Wy decydujecie o tym, jakie zagadnienia zostaną omówione podczas spotkania.
Jeżeli jesteście Państwo zainteresowani naszą ofertą szkoleniową, prosimy o wysłanie krótkiej wiadomości na maila: kontakt@es-doradztwo.pl z podaniem:
- wstępnie wybranego tematu szkolenia,
- ilości uczestników,
- oraz formuły w jakiej szkolenie ma zostać przeprowadzone (stacjonarne/on-line/hybrydowe).
Podanie tych danych pozwoli nam przygotować ofertę szkoleniową.