Faktura wystawiona przed WDT – czy jest ryzyko?

Jeżeli chodzi o skutki jakie wywołuje (lub nie) faktura wystawiona przed WDT – opinii jest tyle, ilu ich autorów. W artykule spróbuję je uporządkować i przedstawić konkretne wnioski.

Faktura wystawiona przed WDT

Zacznijmy od przykładu: polski podatnik realizuje dostawę towarów na warunkach DAP (lub analogicznych). Towary zostaną dostarczone do nabywcy – podatnika unijnego w lutym. Sprzedawca wystawia z tego tytułu fakturę w grudniu.

Czy taka faktura skutkuje powstaniem obowiązku podatkowego w transakcji WDT, czy nie ?
Czy podatnik może zastosować dwa tzw. „puste miesiące”, czy nie ?
Czy po tym, jak zrealizuje dostawę w lutym i dysponuje odpowiednią dokumentacją, powinien wykazać WDT w grudniu, czy w marcu ?

Mimo literalnego brzmienia przepisu art. 20 ust. 1 ustawy o VAT, zgodnie z którym w wewnątrzwspólnotowej dostawie towarów obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wystawienia faktury przez podatnika, nie później jednak niż 15. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano tej dostawy, w doktrynie wyraźnie dostrzegalne jest stanowisko odmienne. Jego zwolennicy twierdzą, iż faktura wystawiona przed WDT nie generuje obowiązku podatkowego i w takiej sytuacji obowiązek ten powstaje 15 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym miała miejsce dostawa.

Przyjmując to stanowisko za słuszne podatnik powinien wykazać WDT ze stawką 0% w rozliczeniu za marzec, a nie za grudzień.

W tym miejscu warto jednak powołać jedną z ostatnich interpretacji, wydanych w tym temacie przez Dyrektora KIS (interpretacja z dnia 15 października 2025 r., sygn.: 0114-KDIP1-2.4012.510.2025.1.MW). Organ stwierdził w niej, iż:

„W przypadku wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wystawienia faktury przez podatnika, nie później jednak niż 15. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano dostawy. Wystawienie faktury przed dokonaniem dostawy rodzi obowiązek podatkowy w VAT w momencie jej wystawienia. Spółka powinna rozpoznać obowiązek podatkowy w związku z WDT dokonanym na rzecz Nabywcy w momencie wystawienia faktury. Jeśli Spółka nie będzie posiadała dokumentów potwierdzających wywóz towarów przed upływem terminu do złożenia deklaracji podatkowej za miesiąc kolejny po miesiącu następnym od wydania towarów przewoźnikowi, powinna wykazać dostawę ze stawką właściwą dla dostawy danego towaru na terytorium kraju”.

W konsekwencji – istnieją argumenty przemawiające za prawidłowością rozliczenia transakcji przez podatnika w grudniu.

Ryzyko – brak WDT – jest sprzedaż krajowa

Co więcej – do analizowanego stanu faktycznego nie powinny znaleźć zastosowania tezy wynikające z orzeczenia NSA z dnia 13 marca 2025 r. (sygn. akt I FSK 2148/21). Zgodnie z tym wyrokiem uznaje się, iż faktura wystawiona przed przemieszczeniem towarów dokumentuje w istocie sprzedaż krajową – podatnik nie ma w związku z tym prawa do tzw. „pustych” miesięcy i powinien od razu – tj. w naszym przykładzie – w grudniu opodatkować taką dostawę stawką 23 %. Następnie może dokonać stosownych korekt po wywiezieniu towarów, jeżeli dysponuje wymaganą dokumentacją.

W stanie faktycznym, który był przedmiotem analizowanego orzeczenia do dostawy towarów dochodziło w momencie skompletowania towarów przez dostawcę i zgłoszenia możliwości ich odbioru do nabywcy (warunki EXW) – a zatem dochodziło do niej na terytorium Polski i w braku ich wywozu dostawa była traktowana jako krajowa.

W transakcji, którą analizuję w ramach podanego przykładu mamy do czynienia z sytuacją odmienną – podatnik jest zobowiązany do dostarczenia towarów do nabywcy. Przejście własności towarów następuje w momencie ich przekazania nabywcy (w państwie członkowskim siedziby nabywcy). A zatem w momencie dostawy towary nie znajdują się na terytorium Polski – ta okoliczność daje podstawy do obrony poglądu, zgodnie z którym podatnik krajowy miał prawo do traktowania wystawionej faktury jako dokumentującej WDT i do zastosowania tzw. „pustych miesięcy”.

Jeżeli podobny problem występuje w Państwa firmie i chcielibyście Państwo przeanalizować temat dokładniej – odsyłam do wcześniejszych artykułów: linki do artykułów:

Warto jednocześnie zaznaczyć, iż – biorąc pod uwagę zróżnicowane stanowiska prezentowane przez sądy oraz organy podatkowe w zakresie prawidłowego rozliczenia WDT w sytuacji, gdy faktura została wystawiona przed dostawą – każdy przypadek należy traktować indywidualnie, a zbyt swobodne stosowanie analogii może Państwa narazić na niepotrzebne ryzyko.