Przedmiotem transakcji jest towar z załącznika nr 15 ustawy o VAT. Wartość brutto faktury znacznie przekracza kwotę 15 tyś. zł. Płatność z zastosowaniem MPP (metoda podzielonej płatności vel split payment) oraz odpowiednie oznaczenie faktury nie budzi żadnych wątpliwości.
Ale ale – tutaj mamy do czynienia z kompensatą. Przy czym nie taką klasyczną, tylko wielostronną – i co wtedy ?
Zgodnie z brzmieniem art. 108a ust. 1d w przypadku dokonania potrącenia wierzytelności przepisów dotyczących obligatoryjnego zastosowania MPP nie stosuje się w zakresie, w jakim kwoty należności są potrącane.
Koniecznym w tym miejscu jest podkreślenie, iż przepis ten zmienił swoje brzmienie od 1 stycznia 2021 r. Do końca grudnia 2020 r. odsyłał do potrąceń, o których mowa w art. 498 KC. Przepis art. 498 KC definiuje potrącenie jako sytuację, w której dwie osoby są jednocześnie względem siebie dłużnikami i wierzycielami.
W konsekwencji, na gruncie poprzedniego stanu prawnego, wyłączenie obowiązku zastosowania MPP w przypadku kompensaty wielostronnej (umownej) mogło budzić wątpliwości. I budziło, choć szczerze mówiąc, nie powinno. Były to wątpliwości przede wszystkim Dyrektora KIS, który wymagał od podatników, aby ci w przypadku kompensat wielostronnych dokonywali zupełnie karkołomnych zabiegów tzn. kompensowali kwoty netto, a VAT wpłacali na rachunek VAT. Sądy były bardziej rozsądne. I już wtedy uznawały, iż brak obowiązku zastosowania MPP dotyczy również kompensat wielostronnych (umownych), a wynika to:
- po pierwsze z racjonalnego podejścia do tego zagadnienia,
- a po drugie z decyzji wykonawczej Rady (UE) 2019/310 z dnia 18 lutego 2019 r. w sprawie upoważnienia Polski do wprowadzenia szczególnego środka stanowiącego odstępstwo od art. 226 dyrektywy VAT. W myśl art. 1 tej decyzji Polska została upoważniona do zamieszczenia specjalnego komunikatu na fakturze, lecz tylko wówczas jeżeli płatności z tytułu dostaw towarów i świadczenia usług będą dokonywane elektronicznym przelewem bankowym.
Dokonując zmian w art. 108b ust. 1 d ustawy o VAT ustawodawca potwierdził, że mechanizm podzielonej płatności (MPP) dotyczy płatności z tytułu dostaw towarów i świadczenia usług (np. na podstawie przelewu bankowego) i wyłączony jest w zakresie szeroko pojętego potrącenia (kompensaty) – zatem również w przypadku kompensat wielostronnych (umownych) [1].
Podsumowując:
- do kompensat wielostronnych znajdzie zastosowanie wyłączenie z obowiązku zastosowania MPP,
- regulując ew. pozostałą część należności względem wierzyciela dłużnik powinien zastosować MPP (faktura powinna zawierać wówczas adnotację: metoda podzielonej płatności).
Przypisy
- Słuszność tego stanowiska potwierdza m.in. orzeczenie NSA z dnia 19 lutego 2025 r., sygn. akt: I FSK 1797/21. ↑
Jeżeli zastanawiacie się Państwo nad kompleksowym przeszkoleniem z zakresu podatku VAT – zapraszamy do skorzystania z oferty szkoleniowej Kancelarii ES-Doradztwo.
Podczas szkoleń kładziemy nacisk na ich praktyczny aspekt – stąd spotkania mają charakter warsztatowy. Prowadzimy je w formule on-line, stacjonarnej lub hybrydowej.
Program jest każdorazowo opracowywany pod potrzeby konkretnego klienta, a zatem macie Państwo wpływ na jego ostateczny kształt i to Wy decydujecie o tym, jakie zagadnienia zostaną omówione podczas spotkania.
Jeżeli jesteście Państwo zainteresowani naszą ofertą szkoleniową, prosimy o wysłanie krótkiej wiadomości na maila: kontakt@es-doradztwo.pl z podaniem:
- wstępnie wybranego tematu szkolenia,
- ilości uczestników,
- oraz formuły w jakiej szkolenie ma zostać przeprowadzone (stacjonarne/on-line/hybrydowe).
Podanie tych danych pozwoli nam przygotować ofertę szkoleniową.